Η Καστάνια ή Καστανέα ή Μεγάλη Καστάνια Η φήμη της οφείλεται στην ταραχώδη πολεμική ιστορία της και τη στρατηγική της θέση
2015-04-22 16:25
Κείμενα : Γεώργιος Μπενέας
Η Καστάνια φωλιασμένη στην αγκαλιά του Ταϋγέτου διατηρεί το παραδοσιακό αρχιτεκτονικό της χρώμα και αναζητά τα ιστορικά στηρίγματά της στους περίτεχνα δομημένους ναούς της.
Πληροφορίες λένε ότι υπάρχουν διάσπαρτοι στην ευρύτερη περιοχή 44 ναοί εκ των οποίων οι 10 σώζονται ως τις μέρες μας!!!
Η Καστάνια (ή Καστανέα ή Μεγάλη Καστάνια) είναι ορεινό χωριό του νομού Μεσσηνίας και ανήκει στο δήμο Δυτικής Μάνης.
Η Καστάνια (ή Καστανέα ή Μεγάλη Καστάνια) είναι ορεινό χωριό του νομού Μεσσηνίας και ανήκει στο δήμο Δυτικής Μάνης.
Το χωριό βρίσκεται σε υψόμετρο 700 μέτρων στους πρόποδες του Ταϋγέτου από την πλευρά της Μεσσηνίας και ανήκει στην περιοχή της ιστορικής Μάνης, ενίσχυσε την επανάσταση του 1821 με τετρακόσιους άντρες (τετρακόσια όπλα όπως αναφέρεται σε ορισμένα βιβλία), ενώ στον πύργο του Δουράκη που υπάρχει στο χωριό έχει διανυκτερεύσει και ο οπλαρχηγός Θεόδωρος Κολοκοτρώνης
.
.
Στο χωριό υπάρχουν αρκετές εκκλησίες του 12ου, 13ου και 14ου αιώνα και η μία από τις δύο διώροφες χριστιανικές εκκλησίες της Ευρώπης.
Προστάτης του χωριού είναι η Παναγία και γιορτάζει στις 15 Αυγούστου με δοξολογία και πανηγύρι μπροστά από την εκκλησία της Κοιμήσεως της Θεοτόκου στην πλατεία του χωριού. Το χωριό είναι προορισμός δροσιάς τους καλοκαιρινούς μήνες και σταθμός κυνηγιού το χειμώνα.
Βρίσκεται κρυμμένη σε μια ορεινή πτυχή της Μεσσηνιακής Μάνης, σε υψόμετρο 700 μ. από τη θάλασσα. Διπλωμένη κυριολεκτικά μέσα στα βουνά, χωρίς αμαξιτό δρόμο μέχρι τελευταία, και αθέατη ακόμα και από πολύ κοντά, κατορθώνει να διαφεύγει την προσοχή των περιηγητών και παρά το μέγεθος και τη σημασία της είναι τόπος σπανιότατα μνημονευόμενος.
Η Καστάνια υπήρξε σπουδαίο Βυζαντινό κέντρο από τον 13ο αιώνα. Στην περιοχή σώζονται πολλές εκκλησίες της Βυζαντινής περιόδου κατασκευασμένες στον 13ο και 14ο αιώνα ενώ πολλά σπίτια του χωριού, που κατοικείται συνεχώς μέχρι και σήμερα, είναι του 17ου και 18ου αιώνα.
Η γεωγραφική της θέση μέσα σε αδιέξοδη ορεινή τοποθεσία την απομονώνει από τον κόσμο.
Η φήμη της οφείλεται στην ταραχώδη πολεμική ιστορία της και στη στρατηγική της θέση μέσα σε ορεινή διάβαση μεταξύ Μάνης και Λακεδαίμονος.
Πολυάνθρωπη και πυκνότατα χτισμένη, με τον πύργο του Ντουράκη στο κέντρο, η Μεγάλη Καστάνια είναι σκαρφαλωμένη στις πλαγιές του βουνού, που την περικλείει ολόγυρα σαν χωνί. Ένα μοναδικό πέρασμα οδηγεί στο χωριό, είναι μια μικρή κοιλάδα, που τη στολίζουν κατά μήκος επάλληλα πέτρινα αλώνια, στριμωγμένα το ένα πάνω στο άλλο στο στενό χώρο της και προσεκτικά χωρισμένα το ένα από το άλλο με «ξερολιθιές», που προστατεύουν ζηλότυπα το δικαίωμα της μανιάτικης Ιδιοκτησίας. Τα αλώνια παρακολουθούν την κοιλάδα ως τα πρώτα σπίτια του χωριού, όπου αυτή στενεύει και κλείνει σχεδόν τελείως. Το ορεινό χωριό της Καστάνιας, όπως μαρτυρεί ο μεγάλος αριθμός των σωζόμενων βυζαντινών εκκλησιών, ήταν ένας από τους σημαντικότερους οικισμούς της ευρύτερης περιοχής, με συνεχή κατοίκηση ως τις μέρες μας.
Η σπουδαιότερη και η παλαιότερη εκκλησία είναι ο Άγιος Πέτρος.
Η σπουδαιότερη και η παλαιότερη εκκλησία είναι ο Άγιος Πέτρος.
Στον 13ο αιώνα επισημαίνεται έντονη οικοδομική δραστηριότητα, που ίσως συνδέεται με την σταδιακή διοικητική εξάρτηση της περιοχής από το Δεσποτάτο του Μορέως - άλλωστε το κάστρο της Μαΐνης είχε παραχωρηθεί από τους Φράγκους στους Παλαιολόγους ήδη από το 1261.
Την περίοδο αυτή κτίζεται ο μεγαλύτερος ναός του οικισμού, η Κοίμηση, στο μέσο της κεντρικής πλατείας. Επίσης κατασκευάζονται ο σταυρεπίστεγος ναός του Αγίου Νικολάου της Μαρούλαινας, και οι εκκλησίες του Αγίου Προκοπίου και του Αγίου Γεωργίου. Σύγχρονη είναι και η εκκλησία του Προδρόμου στην είσοδο του οικισμού, κατασκευασμένη σε έναν ιδιόμορφο τρουλαίο αρχιτεκτονικό τύπο που επιχωριάζει στην περιοχή της Μεσσηνιακής Μάνης, με δύο ακόμα μεταγενέστερα παραδείγματα στην ίδια την Καστάνια: τον Άγιο Νικόλαο τον Τρικάμπανο και τον διώροφο ναό του Αγίου Νικολάκη. Στους δύο τελευταίους σώζονται τοιχογραφίες που χρονολογούνται γύρω στο 1400 και απηχούν επιδράσεις της τέχνης του Μυστρά.
Ο υστεροβυζαντινός ναός του Ταξιάρχη, 2 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά του χωριού, με την ενδιαφέρουσα αρχιτεκτονική του, κοσμείται με τοιχογραφίες καλής τέχνης από τις οποίες ξεχωρίζει η εξαιρετικά σπάνια απεικόνιση των τριών προσώπων της Αγίας Τριάδας.
Λείψανα σπιτιών από τη βυζαντινή περίοδο δε σώζονται. Οι ιδιωτικές κατοικίες του χωριού στην πλειονότητά τους χρονολογούνται στον 17ο και 18ο αιώνα.
Το δαιδαλώδες οδικό του δίκτυο ενδεχομένως δεν έχει υποστεί ουσιαστικές αλλαγές στο πέρασμα των αιώνων. Ο οικισμός δεν ήταν οχυρωμένος, μιας και κτίστηκε σε δυσπρόσιτη και φυσικά οχυρή θέση. Στον 18ο αιώνα ανάγονται κάποιες ακόμη εκκλησίες του χωριού καθώς και ο Πύργος του Δουράκη
.
Πύργος Δουράκη.
Ιστορικός μανιάτικος πύργος στην Καστάνια της Μεσσηνίας.
Πρόκειται για πολυώροφο πύργο του 18ου αιώνα που αντιπροσωπεύει την παραδοσιακή μανιάτικη αρχιτεκτονική εμπλουτισμένη με γραφικές καταχύστρες και αμυντικές πολεμότρυπες. Χαρακτηριστικό του οι τέσσερις κυκλικού σχήματος πυργίσκοι του.
